SỰ TÍCH CÂY VÚ SỮA

Nội dung

Ngày xưa, có một cậu bé được mẹ nuông chiều từ nhỏ nên rất nghịch và ham chơi. Một lần, vì tật ham chơi quá nên mẹ cậu phải mắng một trận, cậu đã không biết nghe lời lại còn vùng vằng bỏ đi. Cậu la cà khắp nơi, mẹ cậu ở nhà không biết cậu ở đâu nên buồn lắm. Ngày ngày mẹ ngồi trên bậc cửa ngóng cậu về. Một thời gian trôi qua mà cậu vẫn không về. Vì quá đau buồn và kiệt sức, mẹ cậu gục xuống. Không biết cậu đã đi bao lâu. Một hôm, vừa đói vừa rét, lại bị trẻ lớn hơn đánh, cậu nhớ tới sự thương yêu chăm sóc của người mẹ.

- Phải rồi, khi mình đói, mẹ vẫn cho mình ăn, khi mình bị đứa khác bắt nạt, mẹ vẫn bênh mình, về với mẹ thôi.

Cậu liền tìm đường về nhà. Ở nhà, cảnh vật vẫn như xưa, nhưng không thấy mẹ đâu. Cậu khản tiếng gọi mẹ:

- Mẹ ơi, mẹ đi đâu rồi, con đói quá ! - Cậu bé gục xuống, rồi ôm một cây xanh trong vườn mà khóc.

Kỳ lạ thay, cây xanh bỗng run rẩy. Từ các cành lá, những đài hoa bé tí trổ ra, nở trắng như mây. Hoa tàn, quả xuất hiện, lớn nhanh, da căng mịn, xanh óng ánh. Cây nghiêng cành, một quả to rơi vào tay cậu bé.

Cậu bé cắn một miếng thật to. Chát quá

Quả thứ hai rơi xuống. Cậu lột vỏ, cắn vào hạt quả. Cứng quá.

Quả thứ ba rơi xuống. Cậu khẽ bóp quanh quanh quả, lớp vỏ mềm dần rồi khẽ nứt ra một kẽ nhỏ. Một dòng sữa trắng sóng sánh trào ra, ngọt thơm như sữa mẹ.

Cậu bé ghé môi hứng lấy dòng sữa ngọt ngào, thơm ngon như sữa mẹ.

Cây rung rinh cành lá, thì thào :

"Ăn trái ba lần mới biết trái ngon. Con có lớn khôn mới hay lòng mẹ".

Cậu oà lên khóc. Mẹ đã không còn nữa. Cậu nhìn lên tán lá, lá một mặt xanh bóng, mặt kia đỏ hoe như mắt mẹ khóc chờ con. Cậu ôm lấy thân cây mà khóc, thân cây xù xì, thô ráp như đôi bàn tay làm lụng của mẹ. Nước mắt cậu rơi xuống gốc cây, Cây xòa cành ôm cậu, rung rinh cành lá như tay mẹ âu yếm vỗ về.

Cậu kể cho mọi người nghe chuyện về người mẹ và nỗi ân hận của mình...

Trái cây thơm ngon ở vườn nhà cậu, ai cũng thích. Họ đem về gieo trồng khắp nơi và đặt tên là Cây Vú Sữa.

Phân tích cơ bản

• Tác giả: Khuyết danh (do nhân dân lao động sáng tạo, lưu truyền chủ yếu ở khu vực Nam Bộ và phổ biến ra cả nước qua hình thức truyền miệng).

• Mô-típ nhân vật: Bản chất truyện xây dựng kiểu nhân vật đứa con ngỗ nghịch, sau khi nếm trải gian khổ, chịu bài học đắt giá mới tỉnh ngộ. Đây là kiểu nhân vật mang tính giáo dục đạo đức rất cao cho lứa tuổi thiếu nhi.
• Đặc trưng xung đột sinh hoạt: Truyện phản ánh mối quan hệ cơ bản nhất trong đời sống gia đình: Mẹ và Con. Xung đột không đến từ kẻ xấu hay áp bức giai cấp, mà đến từ chính sự vô tâm, ích kỷ của đứa con và sự dằn vặt lương tâm khi nhận ra lỗi lầm. Nỗi đau khổ của nhân vật được đẩy lên cao trào khi sự hối hận đối diện với cảnh "sinh ly tử biệt" (người mẹ đã qua đời vì mỏi mòn chờ con).
• Yếu tố hóa thân và các chi tiết ẩn dụ: Chi tiết kỳ ảo xuất hiện ở cuối truyện khi người mẹ hóa thân thành cây xanh trong vườn. Các đặc điểm của cây đều là ẩn dụ cho người mẹ:

• Tán lá: Xòe rộng như vòng tay mẹ che chở.
• Màu lá: Một mặt xanh mướt, một mặt đỏ hoe như mắt mẹ khóc chờ con.
• Quả và dòng sữa: Vỏ quả căng mịn như da mẹ, dòng nước quả trắng phào, ngọt thơm như dòng sữa mẹ nuôi con khôn lớn.

• Giá trị giáo dục: Câu chuyện là một bài học thấm thía về chữ "Hiếu". Truyện nhắc nhở người xem rằng thời gian của cha mẹ là hữu hạn, đừng để sự ham chơi, vô tâm của bản thân làm tổn thương đấng sinh thành để rồi phải hối hận suốt đời.